Tekst en foto: Bert Leenheers (Waalwijks)

In de fijftiger jaore wier-t’r ’s middags wèèrm gegeete en ’s aoves broôd. Zoo ok bij oons. We zaate dan meej z’n alle in de keuke aon ’n groôte tòffel. Oons moeder pakte dan in d’r rechterhaand ’t broôdmes en in d’r linker ’t broôd. Onder ‘t preevele van ’n gebed sloeg ze dan meej d’n botte aachterkaant van ’t mes drie kruize op d’n onderkaant van ’t broôd. Vervòlges sneej ze teege d’r boezem de kòrst van ’t broôd d’r aaf. Die kreegde dan om de burt, want dè telde nie meej vur ’t aontal sneeje die ge toebedeêld kreeg. Dè moes wel, want m’n bruurs fraaten alleên ’n heêl broôd op es ze de kaans kreege.

Op ‘nen aovend hai ik geheûrd dè’k meej oons moeder op de footoo moes. ’n Kedoo vur oons vaoders verjaordag. En daorveur woi ik gèère ’n jongeskapsel. Mer dè woi oons moeder nie. Toen hè’k de schèèr weggehòld en – in ’t washòk grenzend aon de keuke – ’n pòr flinke lòkke uit m’n lang haor geknipt. M’n bedoeling was om de keukedeur oope te goôie om meej ‘n soort ‘tadaa!’ de complimente in ontvangst te neeme. Víél dè efkes teege. M’n bruurs schoove langsaom onder de tòffel van ’t laache, mer de extra moeders – m’n zuusters – kaokelde dur mekaor: ‘Ziede wel! Hij doet wè-tie wil! Hij groeit op vur galg en rad. Daor ies niks mir meej te beginne!’

Toen naam oons moeder de regie. Ze pakte meej tweej haand de broôdplank en sloeg d’r meej meej ‘ne klap op tòffel en ríép: ‘Houwd-oe stil!’ Of dè nou ‘n bevel of ‘n verzoek waar, heb ik nooit dùrve vraoge. Esof d’n derden atoombom waar gevalle. M’n bruurs schoote ooverèènd en m’n zuusters waare doôdstil. Toen zeej ze teege mijn, meej ‘n stem vol deernis en ongeleûf: ‘Mer kiendje, wè hedde nou tòch gedaon?’

De vòlgende dag ies ze meej me nòr de kapper gegaon. ‘Dan laote we ‘n paagekapsel knippen,’ zeej ze. ‘Dè hebbe de hulpkes van de ridders ok.’ Thuisgekoome hadde m’n zuusters daor ’n aander ideej over. ‘Oonze kooning heej ’n polkakòpke gekreege,’ zinne ze laachend.

Laoter bij de nonnekes op school vertelde ’n nonneke ’t verhaol van Joozef die thuis ok ‘oonze kooning’ wier genoemd dur z’n bruurs, en laoter dur hullie verkòcht wier. Daor ginge m’n oôge oope. Bij mijn waar immers ‘n identieke situaosie! Ik ben ’n tijdlang uit de bùùrt van vural m’n zuusters gebleeve. Ge kon nie weete, war…