Tekst en foto: Irma van Veldhoven (Baardwijks)

‘Rùmt oewe ròtzooi aachter oe kont op!’ Dè heûrden ik al vlug bij oons thuis, es kijnd. Nòdderhaand dòcht ik: ‘Wè hè’k daor eigelijk aon?’ ’t Rizzultaot ies dè’k m’n èège erger aon meense die die tips blijkbaor nooit hebbe meejgekreege! En dè helpt mijn tòch nie? Daor gò dees stukske oover: hoe ge groôtgevoeierd bent, ofwel ‘opgevoed’, en hoe ge daorop truugkekt. Ik ha gereageerd dè-t’r naovenaant aamper vrouwe meejwerken aon dees rubriek. Nou, di’s ’t rizzultaot!

Borkse meense stòn ’r om bekend dè-se èègegeraaid zen. Dè ontken ik nie. Bij oons thuis zaate we dikkels te èèntele! Tòch hè’k wel wè bijgeleerd intuuse. Toen’k ging vrije in Drúúne, moes’k veul m’n best dóén om in de smaok te valle. Waor in ’t weste gezeed wier: ‘De wijze koomen uit ’t ôste’, heûrden ik in ’t ôste dè-t’r uit ’t weste nog ginne goeie wind kwaam! Duus paasten ik m’n èègen aon en zin ‘dankjewel’ in plek van ‘HO!’ es-t’r eete opgeschept wier, en ‘Mag ik er even bij?’ in plek van ‘Gò’s opzij!’ es ik in de keukelaoi moes zijn. Dèt d’n Haaidijk niks te maoke ha meej dè-se me ‘haaibaai’ noemde, snapten ik toen ok al vlug. Es èègegeraaide Borkse zeg ik nog steeds ‘vekaansie’ in plek van ‘vekansjie’ en ‘waachte’ in plek van ‘wòchte’ op oe burt.

Mi m’n eên ooma kon ik gòn zitte snoepe van ’ne kwatta en van de aander heûrden ik dè’k ’n bietje moes avveceere. Dè paas ik nou sillectief toe. Bij ’t kaorte meej m’n ooma was-t’r aalt wel inne die ‘in de grúúne kèès’ meej moch doén. In Drúúne hiette dè ‘vur spek en bônne’. Trouwes: ok es ge nie in de grúúne kèès meejdint, kridde van oons ooma tòch oe cente truug es ge veul verloort.

M’n aauwlui hebben oons kijnder ok ’n bietje in ‘t dialect groôtgevoeierd. Toen m’n oudste meske efkes kon praote – wè-se nou ok nog veul en gèère doet – zi-se: ‘Mama, waarom praat oma zo raar?’ ‘Raar? Meisje, wat zegt ze dan?’ Ikke bang dè-t’r iets ergs aon de haand was. ‘Oma zegt: de tòffel, de botter en d’n dreûger!’ Toen waar ik al vlug geruustgesteld. En mi d’r eete ‘deddele’ dinne ze thuis ok; dè was niks nieuws. We hebbe oons kijnder nòr school gestuurd, soms aon d’r oôre, om ze wè meêr taolekennis meej te geeve. Ok digitaol zen ze al veul wakkerder. Daormeej worre oopa en ooma nou aanderzom ‘opgevoed’!