Tekst: Anton van der Lee (Loons)
Illustratie: Frans Oosterwaal

Eên van de eêrste keêre dè we es taxaosiegroep bij mekaare zaate, was in de Ketsheuvel. Daor spulde Fraans Oôsterwaol – die we nou nie alleên kenne es fantasierèèke dialectschrèèver van ’t Ketsheuvels, mer ok es vaasten illustraotor van Langstraotse Praot – ’nen hoofdròl. Hij was nou eênmaol ok eên van de beste speesjaliste van hil Neederlaand es ’t ging oover eedelsteêne.

We waare nog mer t’n goeie begonne toen ’r ’n wè aauwer Indisch vrouwke binnekwaam meej ’n plestik bodschappetaske vol meej juweêle. Die ha-se meejgenoome ùt Neederlaands Indieje toen ze daor nò de bevrijding ha moete vluchte. Fraans hag ’t ’r druk meej om ’t eên vur eên te bekèèke. Nou han ze in ’t midde van de zaol ’n verhoôg ingericht, waor de taxateur meej z’ne gaast kon plòtsneemen om ’t publiek te infermeere es-ie iets bezonders te beoôrdeêle ha gekreege. Hij líét ’n antiek zilvere beugeltaske zíén en vertelden ’r enthoezjast oover. Wèèrde: vèèfentwintighonderd gulde. Daornao naam-ie ’t vrouwke apart en vertelde ze dè-tie alvast vèèlighedshalve ’ne taxi vur heur ha laote bestelle dur de òrganizaosie, want ze ha vur meêr es firtigduuzend gulde òn juweêle in d’r taske zitte: echte smaragde, saffiere, robèène en diamante. Es-ie gezeed ha dè’t ammaol glas was, dan zu-se ’t ok geleûfd hebbe.

In Drúúne zaate we in de Stolp. D’r kwaam iemend binne die iedere leste zaoterdag van de mònd in d’n Elshout ’t aauw pepier meej ophòlde t’n baote van z’n vereêniging. Hij hai drie boeke gevonde en meejgebròcht: tweej ùt de twidde helft van de achttiende eêuw – oover Egypte, meej ’nen hoôp schoôn teêkeninge van aauw tempels; en dan nog ’n net zoow oud, haandgeschreeve, in perkament gebonde inleiding in de laandmeetkunde, net of ’t geschreeve was dur iemend vur z’ne zeun onder ’t mom van: ‘Hoe wor ik ’ne goocheme laandmeeter?’ Die irste tweej waare wel zoo ùtzonderlijk dè’k ’r ’n prijskòrtje aon hong van tienduuzend gulde, en vur dè haandschrift gaaf ik ’m in ooverweeging om ’n langduurige brèùkleên-oovereênkomst te slèùte meej de Braobantcollecsie in Tilbùrg. Hij keek me ongeleûvig aon en stapten op.

Drie jaor laoter was ie ’r wir, en ie vertelde dè-tie ’r meej nòr de échte Tussen Kunst en Kitsch was gewiest. Daor ha-tie teege prizzentaoter Kees van Drongelen laachend gezeed: ‘Daor hè’k nog ’s oôt ’n taxaosie op gehad van tíénduuzend gulde!’ En die antwoordde: ‘Dat is dan nog conservatief getaxeerd.’ Ik von ’t netjes dè-tie me dè trugmeldde, en de brèùkleên meej Tilbùrg was ok gereegeld. Zukke unieke stukke kunne mer ’t beste in publieke verzaomelinge zitte, waor ze zèùnig bewaord worre meej ’n constaante temperetuur en de goeie vochtighed.